เสียจริต คนบ้า โรคจิต มารู้จักประวัติ ทำไมถึงเรียก ‘หลังคาแดง’

พอพูดถึง หลังคาแดง … คนสมัยก่อนอาจจะรู้จักกันดี แต่เด็กๆ รุ่นหลังๆ มานี้น้อยคนนักที่จะรู้จักความหมายของคำว่า “หลังคาแดง” ว่าหมายถึงอะไร

ที่พูดว่า “หลังคาแดง” นี้จริงๆ แล้วก็คือ สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยาเป็นโรงพยาบาลจิตเวชแห่งแรกในประเทศไทยนั่นเอง สถานที่แห่งนี้ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2432 ณ ตอนนี้ พ.ศ. 2560 รวมแล้วก็มีความเป็นมายาวไกลถึง 128 ปีแล้ว โดยโรงพยาบาลแห่งนี้สร้างหลังโรงพยาบาลศิริราชเพียงแค่ 1 ปีเท่านั้น ส่วนสาเหตุที่คนทั่วไปเรียกติดปากว่า หลังคาแดง ก็เพราะได้ไปเหมาซื้อสีแดงค้างสต็อกราคาถูกคุณภาพดีมาผสมน้ำมัน แล้วทาหลังคาอาคารสังกะสีทุกหลังเพื่อกันสนิม หลังคาโรงพยาบาลจึงเป็นสีแดงเพลิงสะดุดตาคนทั่วไป เป็นที่มาของสมญา “หลังคาแดง” ที่เรียกกันติดปากมาจนปัจจุบัน

พิพิธภัณฑ์โรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา
© รูปต้นฉบับ: สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา, facebook

โรงพยาบาลจิตเวชแห่งแรกในประเทศไทย ก่อตั้งจากพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เดิมทีใช้ชื่อว่า โรงพยาบาลคนเสียจริต ตั้งอยู่ที่ปากคลองสาน ในระยะเริ่มแรกจะรักษาเป็นแพทย์แผนไทยเป็นหลัก แต่จะมีแพทย์ฝรั่งจากคณะมิชชันนารีแวะเวียนมาทำการตรวจรักษาร่วมด้วย ทำให้วิธีการรักษามีลักษณะไทยผสมตะวันตก คือ ใช้ยาตำรับแพทย์แผนไทยหรือใช้เวทย์มนต์ไสยศาสตร์ตามความเชื่อของแพทย์แผนไทยในยุคนั้น และการรักษาและฟื้นฟูร่างกายและจิตใจจากแพทย์แผนตะวันตก ต่อมามีผู้ป่วยจำนวนมากขึ้นประกอบกับสถานที่คับแคบ นายแพทย์ไฮเอ็ด เจ้ากรมแพทย์สุขาภิบาล ผู้อำนวยการคนแรกของโรงพยาบาลได้เสนอให้ซื้อที่ดินของเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) หรือเจ้าคุณทหาร ที่ดินของนายเปียราชานุประพันธ์ และที่ดินใกล้เคียงของราษฎรอื่นๆ ซึ่งที่ดินเหล่านี้ก็คือที่ตั้งของสถาบันฯ ในปัจจุบันนี่แหละค่ะ ซึ่งห่างจากสถานที่เดิมประมาณ 600 เมตรเท่านั้น

สถาบันจิตเวชศาสตร์ สมเด็จเจ้าพระยา
© รูปต้นฉบับ: สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา, facebook

โดยการก่อสร้างโรงพยาบาลคนเสียจริตครั้งนั้น อยู่ภายใต้การควบคุมของพระยาอายุรเวชวิจักษ์ (หมอคาธิวส์) และในตอนนี้แหละค่ะ ที่มาของหลังคาแดงก็กำเนิดขึ้น เพราะพระยาอายุรเวชวิจักษ์ เห็นว่าหลังคาของโรงพยาบาลที่เป็นสังกะสีเป็นสนิมได้ ท่านจึงให้ไปเหมาซื้อสีแดงมาทาหลังคาสังกะสีของอาคารทุกหลังเพื่อกันสนิม ทำให้เป็นจุดเด่นของโรงพยาบาล จนมีการเรียกโรงพยาบาลแห่งนี้ว่า “หลังคาแดง” มาถึงปัจจุบัน

สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา2
© รูปต้นฉบับ: สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา, facebook

ต่อมาได้มีแพทย์แผนปัจจุบันคนไทยจบการศึกษามารับราชการแทนชาวต่างประเทศ ท่านผู้นั้นคือ ศาสตราจารย์หลวงวิเชียรแพทยาคม (นายแพทย์เถียร ตูวิเชียร) ซึ่งเป็นคนไทยคนแรกที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาล และท่านก็ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้วางรากฐานโรงพยาบาลจิตเวชให้เป็นแบบตะวันตกอย่างแท้จริง โดยให้การบำบัดรักษาตามหลักวิชาการในสมัยนั้น พร้อมทั้งให้การดูแลผู้ป่วยด้วยความเมตตา กรุณา และมีมนุษยธรรม และท่านก็ได้เปลี่ยนชื่อ “โรง พยาบาลคนเสียจริต” มาเป็น “โรงพยาบาลโรคจิตต์ธนบุรี” เพื่อให้คนทั่วไปคลายความรังเกียจที่มีต่อผู้ป่วยจิตเวช ต่อมาถึงยุคของ ศาสตราจารย์นายแพทย์ฝน แสงสิงแก้ว ผู้ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้วางรากฐานวิชาจิตเวชศาสตร์และสุขภาพจิตสมัยใหม่ เป็น “บิดาแห่งวงการจิตเวชและสุขภาพจิตไทย” จนทำให้โรงพยาบาลจิตเวชต่างๆ พัฒนาขึ้นอย่างมาก สภาพภายในโรง พยาบาลและกระบวนการรักษามีลักษณะเป็นโรงพยาบาลโดยสมบูรณ์ ไม่มีภาพของสถานที่กักขังหรือลูกกรงเหล็กแบบเดิมเหลืออยู่อีกต่อไป ท่านได้รื้อโรงเรือนเก่าและสร้างใหม่เป็นอาคารที่มั่นคงและถูกสุขลักษณะ รวมทั้งได้สร้างบรรยากาศการรักษาคนไข้ด้วยหลักวิชาและความเมตตา และได้เปลี่ยนชื่อโรงพยาบาลอีกครั้ง จากโรงพยาบาลโรคจิตต์ธนบุรี มาเป็น โรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา ในปี พ.ศ. 2497 ตามชื่อของถนนสมเด็จเจ้าพระยาซึ่งผ่านหน้าโรงพยาบาล และล่าสุดได้เปลี่ยนชื่อเป็น “สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา” ในปี พ.ศ. 2545 ซึ่งชื่อนี้ก็ได้ถูกใช้เรื่อยมาจวบจนถึงปัจจุบัน

สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา
© รูปต้นฉบับ: สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา, facebook

เราใช้คุ๊กกี้เพื่อให้แน่ใจว่าเราได้มอบประสบการณ์ที่ดีที่สุดในการใช้งานเว็บไซต์ของเรา หากคุณใช้เว็บไซต์ต่อ หรือปิดข้อความนี้ลงเราถือว่าคุณยอมรับการใช้งาน คุกกี้และนโยบายความเป็นส่วนตัว
We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. If you continue to use the website Or close this message, we assume that you accept its use Cookies and Privacy Policy

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • Consent title

    Consent description

Save
/